Економија и бизнис

Цели на предметната програма (компетенции): запознавање на студентите со економските категории, законитости и проблеми, но и со бизнисот како множество од активности со кои се обезбедуваат добра и услуги неопходни за економскиот систем, како и за остварување профит.

Цели на предметната програма (компетенции): запознавање на студентите со економските категории, законитости и проблеми, но, и со бизнисот како множество од активности со кои се обезбедуваат добра и услуги неопходни за економскиот систем, како и за остварување профит.
Резултати од учењето: стекнување на знаења од областа на економијата и бизнисот.

Детална содржина по поглавја и единици

  1. Вовед во економската наука: 1.1. Економијата како наука, 1.2. Природните наспроти општествените науки, 1.3. Како размислуваат економистите: „Добар” наспроти „лош” економист, 1.4. Микроекономија и макроекономија, 1.5. Позитивна и нормативна економија, 1.6. Основни принципи на економијата. Резултати од учењето: стекнување знаења за тоа што претставува економијата како општествена наука и како треба да се размислува на економски правилен начин.

  2. Централните економски проблеми: 2.1. Инпути и аутпути во економијата, 2.2. Законот за реткоста, 2.3. Потреби, оскудност и избор, 2.4. Темелни економски прашања: „Што, како и за кого да се произведува”?, 2.5. Економски системи, 2.5.1. Команден (централно-плански) економски систем, 2.5.2. Пазарен економски систем, 2.5.3. Мешовит (комбиниран) економски систем, 2.6. Граница на производните можности. Резултати од учењето: разликување инпути и аутпути во економијата, запознавање со законот за реткоста, запознавање со концептите на потреби, оскудност и избор, дефинирање на темелните економски прашања: „Што, како и за кого да се произведува” во рамките на една економија, стекнување знаења за различните економски системи: команден, пазарен и мешовит, како и дефинирање на границата на производни можности во рамките на една економија.

  3. Основни елементи на понудата и побарувачката: 3.1. Поим за побарувачка и крива на побарувачката, 3.2. Фактори што ја детерминираат побарувачката, 3.3. Поим за понуда и крива на понудата, 3.4. Фактори што ја детерминираат понудата, 3.5. Пазарна рамнотежа. Резултати од учењето: стекнување знаења за тоа што е побарувачка и како таа може графички да се претстави, потоа кои се факторите што ја детерминираат побарувачката, што е понуда и како таа може графички да се претстави, кои се факторите што ја детерминираат понудата, што е пазарна рамнотежа и како таа може графички да се претстави.

  4. Производна функција и анализа на трошоците: 4.1. Производна функција, 4.2. Вкупен, просечен и маргинален производ, 4.3. Комбинација и взаемна супституција на факторите на производство, 4.4. Видови трошоци, 4.4.1. Вкупни, фиксни и варијабилни трошоци, 4.4.2. Просечни трошоци, 4.4.3. Маргинални трошоци, 4.5. Сметководствен и економски профит. Резултати од учењето: стекнување знаења за тоа што е производна функција, што е вкупен, просечен и маргинален производ, какви видови на трошоци постојат, што претставува сметководствен, а што економски профит.

  5. Вовед во макроекономија: 5.1. Цели на макроекономската политика, 5.2. Основни инструменти на макроекономската политика, 5.3. Агрегатна побарувачка и агрегатна понуда, 5.4. Бруто-домашен производ (БДП), 5.5. Кружниот тек во економијата, 5.6. Економски циклуси. Резултати од учењето: стекнување знаења за тоа кои се макроекономските цели и инструменти, што е агрегатна понуда, а што агрегатна побарувачка, што е бруто домашен производ, што претставува кружниот тек во економијата, што е економски циклус и кои се неговите периоди.

  6. Невработеност и инфлација: 6.1. Поим, мерење и трошоци од невработеноста, 6.2. Видови на невработеност, 6.3. Причини за невработеност, 6.4. Поим, мерење и трошоци на инфлацијата, 6.5. Видови на инфлација, 6.6. Односи помеѓу инфлацијата и невработеноста. Резултати од учењето: стекнување знаења за тоа што е невработеност, како таа се мери, какви видови невработеност постојат, кои се причините за невработеност, што е инфлација, какви видови на инфлација постојат, каков е односот помеѓу инфлацијата и невработеноста.

  7. Фискална и монетарна политика: 7.1. Фискална политика, 7.2. Буџет, 7.3. Даночен систем и видови даноци, 7.4. Монетарна политика, 7.5. Инструменти на монетарната политика, 7.6. Видови на монетарна политика. Резултати од учењето: стекнување знаења за тоа што е фискална политика, што е буџет, што се даноци и какви видови даноци постојат, што е монетарна политика, кои се инструментите на монетарната политика, какви видови монетарна политика постојат.

  8. Карактер на бизнисот: 8.1. Поим и значење на бизнисот, 8.2. Класификација на бизнисот, 8.3. Разлики помеѓу големиот и малиот бизнис, 8.4. Бизнисот и опкружувањето, 8.4.1. Општо екстерно опкружување, 8.4.2. Посебно екстерно опкружување, 8.4.3. Интерно опкружување. Резултати од учењето: стекнување знаења за тоа што претставува бизнисот, какви видови на бизниси постојат, кои се разликите помеѓу големиот и малиот бизнис, какви видови бизнис опкружување постојат.

  9. Функционирање на бизнисот: 9.1. Отпочнување со бизнис и претприемништво, 9.2. Управување со бизнисот, 9.3. Маркетинг кај бизнисот, 9.4. Извори и начини на финансирање на бизнисот. Резултати од учењето: стекнување знаења за тоа што е претприемништво, како бизнисот треба да се управува, што е маркетинг кај бизнисот, кои се изворите и начините на финансирање на бизнисот.

Методи на настава

теоретска настава, аудиториски вежби, групно учество на студенти во изработка на проекти или семинарски работи, одржување консултации со студенти, учество во изработка на дипломски работи.
Неделни часови 5 часови
Вкупен фонд 150 часови
Услови за потпис Изработени и предадени проектни задачи

Наставни активности

ШифраАктивностЧасови
16.1Предавања- теоретска настава. часови45
16.2Вежби (лабораториски, аудиториски), семинари, тимска работа: часови30
16.3Пракса: часови0

Други активности

ШифраАктивностЧасови
17.1Проектни задачи: часови0
17.2Самостојни задачи: часови10
17.3Домашно учење - задачи65

Начин на оценување

писмено

Компоненти на оценување

ШифраКомпонентаПоени
19.1Тестови: бодови0
19.2Семинарска работа/проект, презентација писмена и усна: бодови20
19.3Завршен испит: бодови80

Скала на оценување

Опсег на поениОцена
до 50 бода5 (пет) (F)
од 51 до 60 бода6 (шест) (E)
од 61 до 70 бода7 (седум) (D)
од 71 до 80 бода8 (осум) (C)
од 81 до 90 бода9 (девет) (B)
од 91 до 100 бода10 (десет) (A)
Евалуација и самоевалуација

Задолжителна литература

Ред.АвториНасловИздавачГодина
1Louis Boone, David KurtzContemporary BusinessWiley2011
2Таки ФитиЕкономијаЕкономски факултет - Скопје2008

Дополнителна литература

Ред.АвториНасловИздавачГодина
1Грегори МенкјуПринципи на економијатаНампрес (превод), Скопје2009
2Paul Samuelson, William NordhausEconomics, 19-th editionMcGraw-Hill International Edition2009