Мултимедиски системи

Запознавање со мултимедиските технологии и стандарди, дигиталното кодирање на звук и видео, и новите технологии за пренос на мултимедиски содржини. Студентите кои успешно ќе го завршат курсот ќе бидат обучени за работа со акуелните технологии и стандарди за работа со мултимедиски содржини, како и начините за нивно кодирање и пренесување.

Запознавање со мултимедиските технологии и стандарди, дигиталното кодирање на звук и видео, и новите технологии за пренос на мултимедиски содржини. Студентите кои успешно ќе го завршат курсот ќе бидат обучени за работа со акуелните технологии и стандарди за работа со мултимедиски содржини, како и начините за нивно кодирање и пренесување.

Детална содржина по поглавја и единици

Електро-магнетно зрачење и Радиометрија: Карактеристики на електро-магнетните бранови, радиометриски големини (Radiant Flux, Radiant Intensity, Irradiance, Radiance). Стандардни извори на осветлување. Распределба на спектралната моќ на изворите на светлина, стандардни распределби на спектралната моќ на изворите A, B, C, D (D50, D55, D65, D75), E и F (F1 - F12). Студентите ќе се запознаат со основните поими и големини од Радиометријата, како и со математичките (графичките) репрезентации на стандардните извори на осветлување и нивната примена во процесирањето на мултимедиски податоци. Фотометрија: Начин на функционирање на човечкиот визуелен систем, Фотометриски големини (Luminous Flux, Luminous Intensity, Illuminance, Luminance). CIE XYZ 1931: Карактеристики на CIE XYZ 1931, претворање на вредности помеѓу CIE RGB и CIE XYZ 1931, CIE дијаграм на хроматичност, несовршености кај CIE XYZ 1931. Студентите ќе се запознаат со фотометријата како наука и начинот за пресметување на основните фотометриски големини, како и со CIE XYZ 1931 колор моделот, кој

претставува дефакто стандард на кој се засноваат сите подоцнежни колор модели, а воедно и колор модел со кој се дефинираат и сите стандарди за дигитално кодирање на видео. Lightness, Luminance и Гама корекција: Перцепција на светлина и Гама корекција при различни процеси (кодирање и декодирање). Колор модели за видео и редукција на колор информации: Luma и Chroma. Колор модели Y’UV, Y’IQ, Y’DbDr, Y’PbPr, Y’CbCr. Модели за редукција на колор информации 4:4:4, 4:2:2, 4:2:0, 4:1:1. Студентите ќе се запознаат со перцепцијата на светлина на човечкиот визуелен систем и потребата, со начините за прилагодување на кодирањето на видео податоците и со колор моделите кои се користат за кодирање на видео и нивните карактеристики. Стандарди за аналогна и дигитална телевизија: NTSC, PAL, SECAM, HDTV, ATSC, DVB, DTMB, DMB. Стандарди за параметрите за дигитално кодирање на видео: Rec. ITU-R BT.601, Rec. ITU-R BT.709, Rec. ITU-R BT.2020. Студентите ќе се запознаат со стандардите за емитување на аналогна и дигитална телевизија, како и со стандардите за параметрите за кодирање на дигитално видео за примена во телевизиски системи. Техники и стандарди за видео кодирање (компресија): Кодирање на низи од повторувачки вредности, Ентрописко кодирање, Дискретна косинусна трансформација, Квантизација, временска компресија. Историски осврт на стандардните и нестандардните формати за кодирање на дигитално видео, и нивните карактеристики. Студентите ќе се запознаат со техниките, процесот и стандардите за кодирање на дигитално видео. Звучни бранови и дигитално аудио: Карактеристики на звучните бранови, процес на кодирање на дигитално аудио (Pulse-Code Modulation). Студентите ќе се запознаат со карактеристиките на звучните бранови и нивното претворање во дигитален облик. Дигитални аудио формати и стандарди: Аудио компресија без загуби, аудио компресија со загуби, аудио стандарди и формати за кодирање на говор, аудио стандарди и формати за широка употреба, карактеристики на форматите за аудио кодирање. Студентите ќе се запознаат со техниките и форматите за кодирање на дигитално аудио. Мултимедиски сервиси: Интернет телевизија, Веб телевизија, Peer-2-Peer телевизија, Video on Demand, Мрежи за испорака на содржини итн.. Студентите ќе се запознаат со основните концепти и технологии за пренос на мултимедиски содржини. Квалитет на услугите, синхронизација, интеракција: Параметри за оценка на квалитет на услуги (Quality of Service) кај мултимедиските системи и комуникации. Синхронизација на медиумите и подршка за прикажување во реално време. Интерактивни мултимедиски околини. Студентите ќе се запознаат со предизвиците при пренос на мултимедиски содржини, одржување на квалитетот на услугите, синхронизација и интерактивност.

Методи на настава

Теоретска настава, аудиториски вежби, групно учество на студенти во изработка на проекти, самостојна изработка на проектни и самостојни задачи, домашно учење, одржување консултации.
Неделни часови 5 часови
Вкупен фонд 150 часови
Услови за потпис нема

Наставни активности

ШифраАктивностЧасови
16.1Предавања- теоретска настава: часови45
16.2Вежби (аудиториски), семинари, тимска работа: часови30
16.3Пракса: часови0

Други активности

ШифраАктивностЧасови
17.1Проектни задачи: часови15
17.2Самостојни задачи: часови10
17.3Домашно учење - задачи50

Начин на оценување

писмено

Компоненти на оценување

ШифраКомпонентаПоени
19.1Тестови: бодови0
19.2Семинарска работа/проект, презентација писмена и усна, присуство и активност на предавања и вежби10
19.3Завршен испит90

Скала на оценување

Опсег на поениОцена
до 50 бода5 (пет) (F)
51 х до 60 бода6 (шест) (E)
61 х до 70 бода7 (седум) (D)
од 71 до 80 бода8 (осум) (C)
од 81 до 90 бода9 (девет) (B)
од 91 до 100 бода10 (десет) (A)
Евалуација и самоевалуација

Задолжителна литература

Ред.АвториНасловИздавачГодина
1Зоран КотевскиМултимедиски системи (авторизирани предавања)Факултет за информатички и комуникациски технологии - Битола2023
2Ze-Nian Li, Mark S. DrewFundamentals of MultimediaPearson Education, Upper Saddle River, New Jersey, USA2004
3Charles PoyntonDigital Video and HDTV: Algorithms and Interfaces (Second Edition)ELSEVIER, Amsterdam, Netherlands2012

Дополнителна литература

Ред.АвториНасловИздавачГодина
1Amitabh KumarMobile TV: DVB-H, DMB, 3G Systems and Rich Media ApplicationsFocal Press, Waltham, Massachusetts, USA2007
2Ralf Steinmetz, Klara NahrstedtMultimedia SystemsSpringer-Verlag, Berlin Heidelberg, Germany2004
3Ralf Steinmetz, Klara NahrstedtMultimedia Fundamentals: Media Coding and Content ProcessingPrentice Hall, Upper Saddle River, New Jersey, USA2002